Giày chạy bộ cho chân bè và bàn chân bẹt: chọn thế nào

Nếu giày nào cũng cấn hai bên dù chiều dài đã đúng, nhiều khả năng bạn cần bản form rộng. Đổi sang size lớn hơn ít khi giải quyết được. Tăng size chỉ làm giày dài thêm, gót sẽ lỏng và chân trượt trong giày.

1. Thử dấu chân ướt mà AAOS gợi ý: làm ướt bàn chân, bước lên nền gạch tối màu hoặc tờ giấy. Dấu chân in rộng và phẳng cho thấy vòm chân thấp. Dấu chân hụt hẳn mép trong cho thấy vòm chân cao.
2. Đo bề ngang chỗ rộng nhất của bàn chân khi đứng. So với bảng độ rộng của hãng nếu hãng có công bố.
3. Lật đôi giày cũ: mòn nhiều ở mép trong gót và mũi gợi ý chân lăn vào trong khi tiếp đất.
4. Đứng trên lót giày rút ra từ đôi giày bạn hay đi. Bàn chân tràn ra ngoài mép lót là dấu hiệu bạn cần form rộng hơn.

AAOS lưu ý cách chắc chắn nhất để biết kiểu bàn chân là nhờ chuyên gia đánh giá. Các phép thử trên chỉ giúp bạn có hướng khi đi mua giày.

Theo NHS (Vương quốc Anh), bàn chân bẹt rất phổ biến và thường không có gì đáng lo. Nếu nó không gây vấn đề, bạn không cần làm gì cả. Khi có đau hoặc mỏi, chuyên gia thường gợi ý giày rộng, thoải mái, gót thấp, và lót giày nâng đỡ. NHS cũng nói rõ lót giày không làm thay đổi hình dạng bàn chân, nhưng có thể giúp giảm đau hoặc cứng.

AAOS mô tả giày ổn định (stability) là loại cho người có vòm chân có thể sụp xuống khi chạy, còn giày kiểm soát chuyển động (motion control) dành cho người lăn chân vào trong rất nhiều. Nếu bạn chạy giày trung tính mà không đau, không có lý do phải đổi.

Ở thị trường Việt Nam, bản form rộng chủ yếu có ở các dòng giày tầm trung trở lên. Clifton 11 dưới đây là bản Wide của HOKA. GEL-NIMBUS 28 WIDE là bản rộng của dòng đệm dày trung tính, còn GEL-KAYANO 33 WIDE là bản rộng của dòng nâng đỡ của ASICS. Bản Wide thường chỉ có một số màu và size, nên hãy hỏi cửa hàng trước.

Arahi 8 của HOKA và GT-2000 15 của ASICS là giày ổn định quen thuộc ở tầm giá daily trainer. Chúng có thêm phần nâng đỡ ở mép trong để hạn chế chân lăn vào trong quá nhiều. Hãy thử chạy vài bước: giày ổn định tốt không làm bạn thấy bị đẩy hay cấn ở vòm chân.

Giá là giá niêm yết tại trang chính hãng hoặc nhà bán lẻ ghi bên dưới từng sản phẩm, vào ngày kiểm tra. Giá thực tế có thể thay đổi hoặc đang giảm. Chúng tôi chưa tự chạy thử các mẫu này; mô tả dựa trên thông tin trên trang chính hãng. Ngân sách thấp hơn thì vẫn chọn giày trung tính ở tầm 1–2 triệu, miễn là thử thấy rộng đủ. Xem giày chạy bộ theo tầm giá.

• Thử theo độ rộng trước, chiều dài sau. Chiều dài đúng mà hai bên vẫn cấn thì hỏi bản Wide.
• Buộc dây bỏ qua một cặp lỗ ở chỗ bàn chân rộng nhất để giảm áp lực mà vẫn giữ gót chắc.
• Chọn thân giày bằng lưới mềm, co giãn. Thân cứng hoặc có nhiều lớp phủ ở mũi dễ cấn.
• Rút lót giày ra đặt dưới chân: lót nên rộng hơn hoặc bằng bàn chân của bạn.
• Nếu dùng lót chỉnh hình, mang lót đó khi thử. AAOS gợi ý người dùng lót chỉnh hình có thể cần hãng có form rộng hơn.

NHS khuyên đi khám nếu bàn chân bẹt đi kèm đau, cứng, yếu hoặc tê, nếu bạn hay bị chấn thương ở bàn chân hoặc cổ chân, hoặc gặp khó khăn khi đi lại, giữ thăng bằng. Bàn chân bẹt mới xuất hiện, hoặc chỉ một bên chân bị bẹt, cũng là lý do nên gặp bác sĩ. Bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình hoặc phục hồi chức năng có thể tư vấn lót giày phù hợp.

Nếu chạy xong hay đau ống đồng hoặc đau gối, xem thêm đau ống đồng khi chạy và đau gối khi chạy bộ. Bắt đầu nhẹ với LOKI giúp bạn có thời gian quen giày mới trước khi tăng quãng đường. Nếu bạn có bệnh nền, đang mang thai hoặc đã lâu không vận động, hãy hỏi ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu. Đau nhói hoặc đau kéo dài là lúc nên dừng lại, không phải cố thêm.

• Bàn chân bẹt có chạy bộ được không? Được. Rất nhiều người bàn chân bẹt chạy bình thường. Chỉ cần để ý nếu có đau kéo dài.
• Chân bè có nên mua giày lớn hơn một size? Thường không. Size lớn hơn làm giày dài và gót lỏng. Hãy tìm bản form rộng hoặc mẫu có mũi rộng.
• Lót giày mua sẵn có giúp gì không? Có thể giúp giảm mỏi với một số người. Nếu đau nhiều, hãy hỏi bác sĩ thay vì tự thử nhiều loại.
• Giày ổn định có dùng cho thử thách dài được không? Được. Chẳng hạn THOR là 21 km cộng dồn trong 20 ngày, giày nào vừa chân và không đau là giày đúng.

• Flat feet, NHS (Vương quốc Anh)
• Athletic Shoes, OrthoInfo, Viện Hàn lâm Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS)