Chạy bộ bị tê chân, tê bàn chân: nguyên nhân và cách khắc phục
Cập nhật · 5 phút đọc

Tóm tắt: Tê bàn chân khi chạy bộ phần lớn do giày: giày chật, mũi giày hẹp hoặc dây buộc quá chặt chèn lên dây thần kinh và mạch máu ở mu bàn chân. Bàn chân nở ra khi chạy nên đôi giày vừa lúc đứng yên có thể thành chật sau 20 phút. Hãy nới dây, chọn giày rộng hơn nửa cỡ và đổi cách buộc dây. Nếu tê kèm đau, yếu chân, hoặc không hết sau khi nghỉ, bạn cần đi khám.
Năm nguyên nhân thường gặp
| Nguyên nhân | Tê ở đâu | Dấu hiệu nhận biết |
|---|---|---|
| Giày chật, mũi giày hẹp | Các ngón, mặt ngoài bàn chân | Hết ngay khi tháo giày |
| Dây giày quá chặt | Mu bàn chân, các ngón | Có vết hằn dây trên mu bàn chân |
| U thần kinh Morton | Giữa ngón ba và ngón tư | Cảm giác như giẫm lên viên sỏi, đau buốt |
| Chèn ép khoang do gắng sức | Bàn chân, kèm căng tức bắp chân | Xuất hiện sau một quãng nhất định, hết khi nghỉ |
| Thần kinh tọa, cột sống thắt lưng | Lan từ mông, đùi xuống chân | Kèm đau lưng, tê cả khi không chạy |
Hai nguyên nhân đầu chiếm phần lớn trường hợp và bạn tự sửa được. Ba nguyên nhân sau cần bác sĩ chẩn đoán.
Kiểm tra giày trước tiên
- Chiều dài: ngón cái cách mũi giày khoảng một ngón tay cái.
- Chiều rộng: các ngón xòe ra được, không bị ép vào nhau.
- Thử giày vào buổi chiều, khi bàn chân đã nở.
- Giày chạy thường lớn hơn giày đi hằng ngày nửa cỡ đến một cỡ.
- Tất quá dày cũng làm giày thành chật.
Xem cách chọn size giày chạy bộ và giày chạy bộ cho chân bè, bàn chân bẹt.
Buộc dây giày để hết tê
| Vấn đề | Cách buộc |
|---|---|
| Tê mu bàn chân | Bỏ trống một cặp lỗ ở đúng chỗ bị cấn, luồn dây thẳng dọc hai bên rồi buộc tiếp |
| Tê các ngón | Nới lỏng ba hàng lỗ phía mũi, chỉ siết ở cổ chân |
| Gót bị trượt nên phải siết chặt | Dùng lỗ trên cùng để tạo vòng khóa gót, nhờ đó phần mu được nới ra |
Buộc xong, bạn phải luồn được một ngón tay dưới dây ở mu bàn chân. Nếu đang chạy mà thấy tê, hãy dừng lại nới dây ngay.
Kỹ thuật chạy và mặt đường
- Sải bước quá dài và nện gót mạnh làm tăng lực dội lên bàn chân. Bước ngắn và nhanh hơn. Xem cadence chạy bộ là gì.
- Chạy lâu trên máy với một tốc độ khiến bàn chân chịu lực y hệt nhau ở từng bước. Thỉnh thoảng đổi tốc độ hoặc độ dốc.
- Mặt đường nghiêng một bên làm một chân chịu tải nhiều hơn.
- Bắp chân quá căng có thể chèn lên thần kinh. Giãn cơ sau buổi chạy. Xem giãn cơ sau khi chạy.
U thần kinh Morton là gì?
Đây là tình trạng mô quanh dây thần kinh giữa hai xương bàn chân dày lên, thường giữa ngón ba và ngón tư. Người bệnh thấy tê hoặc đau buốt ở phần ức bàn chân, như đang giẫm lên một viên sỏi, nặng hơn khi đi giày mũi hẹp.
Giày rộng mũi và miếng đệm ức bàn chân thường giúp giảm triệu chứng. Nếu bạn nghi ngờ, hãy đi khám chuyên khoa cơ xương khớp để được chẩn đoán đúng.
Chèn ép khoang do gắng sức
Cơ ở cẳng chân nằm trong những khoang có màng bọc. Ở một số người, khi chạy cơ phồng lên nhiều hơn mức màng cho phép, áp lực tăng và chèn lên mạch máu, thần kinh. Biểu hiện là căng tức, đau và tê ở cẳng chân, bàn chân, xuất hiện sau một quãng đường gần như cố định và hết trong vòng 15 đến 30 phút sau khi dừng.
Tình trạng này không tự hết bằng cách cố chạy tiếp. Cần bác sĩ thể thao đánh giá.
Khi nào cần đi khám?
- Tê không hết sau khi tháo giày và nghỉ 30 phút.
- Tê cả lúc không chạy, hoặc ban đêm.
- Tê kèm yếu chân, bàn chân rủ, khó nhón gót.
- Tê lan từ lưng, mông xuống.
- Bạn bị tiểu đường. Tê chân có thể là dấu hiệu của biến chứng thần kinh.
- Bàn chân lạnh, đổi màu.
Xem thêm viêm cân gan chân khi chạy bộ nếu bạn đau ở gót và lòng bàn chân.
Tê tay khi chạy thì sao?
Tê bàn tay và ngón tay khi chạy thường do nắm chặt tay, gập khuỷu quá sâu hoặc so vai. Hãy thả lỏng bàn tay, hạ vai, và thỉnh thoảng buông thõng tay lắc nhẹ. Đồng hồ đeo quá chặt cũng có thể gây tê.
Câu hỏi thường gặp
- Chạy bộ bị tê bàn chân có nguy hiểm không? Phần lớn là do giày và hết khi sửa giày. Tê kéo dài thì cần khám.
- Chạy máy bị tê chân nhiều hơn chạy ngoài trời? Có thể, vì bước chân lặp lại y hệt. Hãy đổi tốc độ và độ dốc.
- Tê ngón chân cái khi chạy là do đâu? Thường do mũi giày thấp hoặc hẹp ép lên ngón.
- Có nên chạy tiếp khi đang tê? Dừng lại nới dây. Nếu vẫn tê, hãy đi bộ về.
- Giày mới bị tê chân có cần đổi không? Nếu đã nới dây mà vẫn tê sau hai ba buổi, đôi giày không hợp chân bạn.
Trở lại với những buổi ngắn
Khi đã sửa được giày, hãy thử lại bằng vài buổi ngắn trước khi chạy dài. Ở X Challenge, bạn chọn một cự ly, hoàn thành trong thời hạn bằng chạy bộ hoặc đi bộ, app ghi nhận quãng đường, và huy chương đúc hai mặt được giao tận nơi khi bạn về đích. Loki là 5 km trong 7 ngày, chia nhỏ tùy ý.
Các thử thách trong bài
Hoặc lấy trọn bộ
Xem thêm: tất cả hướng dẫn · cách giải chạy ảo hoạt động · mọi thử thách




