Chạy bộ trên đường phố: an toàn giữa giao thông

• Sáng sớm trước 6 giờ thường mát và ít xe nhất.
• Tránh giờ tan tầm, khoảng 17 đến 19 giờ ở các thành phố lớn, vì vừa đông xe vừa nhiều khói bụi.
• Cuối tuần, sáng Chủ nhật thường thoáng hơn ngày thường.
• Những hôm chỉ số bụi mịn cao, xem chạy bộ khi bụi mịn cao trước khi ra đường.

Một vòng lặp ngắn, quen thuộc, ít ngã tư thường an toàn hơn một tuyến dài qua nhiều nút giao. Nếu chưa biết chạy ở đâu, xem chạy bộ ở công viên và hồ tại Hà Nội, TP.HCM.

Điều 30 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 áp dụng cho người đi bộ, và người chạy bộ trên đường cũng nên theo đúng. Người đi bộ phải đi trên vỉa hè, lề đường hoặc đường dành riêng cho người đi bộ. Nơi không có, phải đi sát mép đường bên phải theo chiều đi của mình.

Khi qua đường, chỉ qua ở nơi có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, cầu vượt hoặc hầm cho người đi bộ. Nơi không có những thứ đó, phải quan sát xe, chỉ qua khi an toàn và ra tín hiệu bằng tay. Luật cũng cấm vượt qua dải phân cách.

• Đi một hàng khi chạy cùng bạn, không dàn hàng ngang dưới lòng đường.
• Xe máy đi trên vỉa hè và xe ra vào ngõ, cổng nhà là rủi ro thường gặp nhất. Chạy chậm lại ở mỗi lối ra vào.
• Qua đường: dừng hẳn, nhìn cả hai phía, kể cả đường một chiều, vì vẫn có xe đi ngược chiều.
• Đừng tin vào đèn xanh dành cho người đi bộ cho đến khi xe rẽ phải đã dừng.
• Để một tai nghe hoặc tắt nhạc để nghe được còi xe.
• Mặc áo sáng màu cả ban ngày. Buổi tối, thêm dải phản quang và đèn, xem chạy bộ buổi tối an toàn.

• Nhóm đông nên chạy trong công viên. Trên phố, nhóm dàn hàng ngang chiếm cả làn xe máy.
• Đi một hàng dọc khi vỉa hè hẹp, người đầu và người cuối mặc áo sáng màu nhất.
• Người dẫn đầu báo to trước khi gặp ổ gà, xe đỗ, nắp cống.
• Qua đường từng nhóm nhỏ, đừng để người chậm phía sau phải chạy đuổi qua khi đèn đã đổi.
• Thống nhất điểm dừng chờ sau mỗi ngã tư để không ai phải vội.

Đi công tác hay du lịch, bạn chưa biết đường nào có vỉa hè, đoạn nào đông xe. Hãy hỏi lễ tân khách sạn nơi người địa phương hay chạy, xem bản đồ để tìm công viên, bờ hồ hay bờ sông gần nhất, và chạy vòng lặp quanh đó thay vì một tuyến đi xa. Buổi đầu, chạy ngắn và chậm để làm quen.

1. Dừng hẳn ở mép đường. Đừng vừa chạy vừa băng qua.
2. Nhìn trái, nhìn phải, rồi nhìn lại bên trái. Ở đường một chiều, vẫn nhìn cả hai phía.
3. Nhìn vào mắt tài xế hoặc người đi xe máy gần nhất. Nếu họ chưa nhìn bạn, coi như họ chưa thấy bạn.
4. Ở nơi không có đèn tín hiệu và vạch kẻ, giơ tay ra hiệu như luật yêu cầu.
5. Đi bộ qua với tốc độ đều, không chạy nước rút và không đột ngột lùi lại. Người đi xe máy thường căn để tránh bạn theo hướng bạn đang đi.
6. Qua đến nơi rồi mới chạy tiếp, và bấm tạm dừng app nếu phải đợi lâu ở nút giao.

• Chạy ngắt quãng qua nhiều ngã tư để giữ pace. Bạn sẽ có xu hướng vội qua đường. Hãy chọn vòng ít nút giao.
• Tin rằng vỉa hè luôn an toàn. Xe máy lên xuống vỉa hè, cửa hàng dắt xe ra, ô tô lùi khỏi nhà. Chạy chậm lại ở mỗi lối ra vào.
• Chạy sát mép đường giờ cao điểm vì vỉa hè bị lấn. Lúc đó nên đổi giờ hoặc đổi tuyến.
• Cầm điện thoại xem bản đồ khi đang chạy giữa phố. Dừng hẳn vào lề rồi mới xem.

Khi chạy, bạn thở nhiều và sâu hơn lúc nghỉ, nên hít vào nhiều không khí hơn. Chạy sát đường lớn giờ cao điểm nghĩa là hít nhiều khói xe. Hãy chọn đường cách xa trục chính, hoặc chạy vào giờ ít xe. Theo hướng dẫn chỉ số chất lượng không khí VN_AQI, khi AQI từ 151 trở lên, mọi người nên giảm hoạt động mạnh ngoài trời.

Máy chạy trong nhà là phương án an toàn, và vẫn được tính trong các thử thách của X-Challenge, xem chạy máy có được tính không. Ngày đẹp trời thì ra công viên, ngày đông xe thì chạy máy, tất cả cùng cộng vào LOKI hay ODIN. Với 5 km trong 7 ngày, hai ba buổi ngắn trong công viên là đủ.

• Chạy dưới lòng đường có bị phạt không? Người đi bộ đi không đúng phần đường quy định có thể bị xử phạt. Hãy đi trên vỉa hè, lề đường, hoặc sát mép phải nơi không có vỉa hè.
• Nên chạy cùng chiều hay ngược chiều xe? Luật quy định người đi bộ đi sát mép đường bên phải theo chiều đi của mình. Vì xe đến từ phía sau, hãy ưu tiên đường có vỉa hè hoặc công viên.
• Có nên đeo tai nghe chống ồn? Ngoài đường thì không nên. Chế độ xuyên âm hoặc một bên tai là lựa chọn an toàn hơn.

• Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, Điều 30: người đi bộ
• Quyết định 1459/QĐ-TCMT, hướng dẫn tính toán và công bố chỉ số VN_AQI, Tổng cục Môi trường (2019)
• Wood và cộng sự: dải phản quang ở khớp tay chân và khả năng tài xế nhận ra người đi bộ ban đêm, Ophthalmic Physiol Opt (2017)